فهرست مطالب

مقدمه ۱- چرا کفار؟

مقدمه ۲- چرا نوشتن مقاله خدمت به کفار است؟

مقدمه ۳- پس چرا با وجود خدمت به کفار مقاله می‌دهیم؟

مقدمه ۱- چرا کفار؟

منظور از کفار آن‌ور آبی‌ها است. بله، آنها کافر نیستند و اصلا ملاک، آدم بودن است و چه بسا برخی از آن کفار آدم‌تر از برخی از ما باشند. پس به آن قسمتش گیر ندهید. آن قسمتش ادای دینی است خصوصی به استاد راهنمای محترمم که از این واژه برای آنها و صرفا محض مزاح استفاده می‌کرد. استاد آمریکادیده من همیشه سر کلاس به ما دانشجویان شریف می‌گفت چرا می‌خواهید اپلای کنید؟ می‌خواهید بروید به کفار خدمت کنید؟

مقدمه ۲- چرا نوشتن مقاله خدمت به کفار است؟

چون خیر اندکی در این مقالات برای مردم کشورم می‌بینم. مثلا خود من که همه پایان‌نامه‌های تحصیلی‌ام (حتی پایان‌نامه کارشناسی‌‌ام) مرتبط با پروژه‌های صنعتی بودند و غیر از دو سه مورد از حدود چهل و چند مقاله‌ام، سایر مقالاتم قابل استفاده در پروژه‌های صنعتی کشور بودند، می‌بینم که صنایع کشور خودم استفاده خاصی از نتایج مقالات من نمی‌کنند و تو گویی دارم برای اجنبی‌ها مفت و مجانی مقاله می‌نویسم، مع الاسف.

بنابراین نوشتن این یادداشت به معنی تایید «این همه تاکید بر مقاله‌نویسی در کشور» نیست. صرفا انتقال تجربیات است، خصوصا به دانشجویان خودم تا مجبور نباشم راهنمای مقاله‌نویسی را ده‌ها بار برای آنها توضیح دهم.

مقدمه ۳- پس چرا با وجود خدمت به کفار مقاله می‌دهیم؟

بخاطر سیستم معیوب آموزشی که از دانشجوی سال سوم کارشناسی گرفته تا استاد تمام دانشگاه را عمدتا بر اساس تعداد مقالاتشان می‌سنجد. امیدوارم روزی مقاله بدهیم و در صنعت خودمان و در جهت بهبود معیشت و امنیت مردم خودمان استفاده شوند.

قبل از شروع مطلب اصلی این را هم خدمتتان عارض شوم که این مطالب قبلا طی یک سری یادداشت در کانال تلگرامم (javadsepahi@) منتشر شده‌اند و در این فایل تنها تکمیل می‌شوند و گرد هم می‌آیند.

مقدمات مقاله

بعد از اتمام ترم اول سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ و پایان یافتن امور آموزشی ابتدای ترم دوم، فراغتی نسبی دست داد تا یک کار جانبی را شروع کنم. تصمیم گرفتم یک مقاله جدید بنویسم و در کنارش مراحل و کارهایی را که برای آن انجام می‌دهم، در این کانال با شما به اشتراک گذارم. شاید که مفید افتد.

✅ انتخاب موضوع: یکی از مهم‌ترین مراحل، انتخاب موضوع درست است. اگر موضوع، جدید و جذاب نبوده و یا تکراری باشد، ممکن است به نتیجه مطلوب نرسید. اینکه چه موضوعی مناسب است، نیازمند پرسش از افراد متخصص و یا جستجو در منابع جدید و مطالعه آن‌ها است. در مورد من، با توجه به اینکه طی دو سال اخیر دو مقاله در مورد پدیده باز (Buzz) در ورودی هوای فراصوتی منتشر و در همین مدت مقالاتی را در این زمینه برای برخی مجلات داوری کرده‌ام، اطلاعاتی به‌روز در مورد روند تحقیقات در این زمینه داشتم و بنابراین موضوع شد این: «بررسی مشخصات چرخه نوسانات باز در شرایط جریانی مختلف». این عنوان مقاله نیست، بلکه موضوع دقیق آن است تا طی مراحل بعدی راه را گم نکنم.

✅ انتخاب مجله: اگر چه همان ابتدای کار انتخاب مجله برای چاپ مقاله زود به نظر می‌رسد، ولی داشتن گوشه‌چشمی به آن باعث می‌شود برخی ملاحظات از همان ابتدا مد نظر قرار گیرند. به عنوان مثال مجله انتخابی من Aerospace Science and Technology است و دانستن این موضوع باعث می‌شود برای نوشتن مقاله از قالب (Template) خاصی استفاده نکنم، چرا که می‌دانم این مجله الزامی برای نوشتن مقاله در قالب خاصی ندارد و به قول خودشان Your Paper Your Way است. از طرفی با توجه به اینکه آن دو مقاله اخیرم هم در این مجله بوده است، با مدت و روند داوری و چاپ مقاله در این مجله آشنا هستم. همچنین می‌دانم این مجله اصرار دارد به چند مقاله مرتبط چاپ‌شده در این مجله در سالیان اخیر ارجاع داده شود، بنابراین هنگام جستجوی منابع و نوشتن Introduction این نکته را مد نظر قرار خواهم داد.

✅ انتخاب تیم نویسندگان مقاله: هیچ‌کس! با توجه به تجربیات این چند ساله، جدیدا ترجیح می‌دهم مقالات را به‌تنهایی بنویسم و همه مراحلش را خودم انجام دهم (آخرتِ Teamwork!). طبق تجربه زمانی که برای آموزش به کسی صرف می‌کنم، خیلی بیش‌تر از زمانی می‌شود که خودم بخواهم تنهایی مقاله را بنویسم. البته از حق نگذریم چند دانشجو بودند که بسیار از نوشتن مقاله با آن‌ها راضی هستم ولی استثنا بودند! با این وجود به شما توصیه می‌کنم مراحل تهیه مقاله از جمله جستجوی منابع و نوشتن Introduction، انجام شبیه‌سازی‌ها یا گرفتن آزمایش‌ها، تحلیل نتایج و نوشتن سایر قسمت‌های مقاله بین افراد مختلف تقسیم شود.

جستجو و انتخاب منابع

✅ استفاده از ابزار هوش مصنوعی؟ برای جمع‌آوری منابع مقاله اولین چیزی که به ذهنم رسید، استفاده از هوش مصنوعی بود. جستجوی مختصر من در این زمینه به نتیجه‌ای نرسید و ابزار مناسبی پیدا نکردم. سایت‌هایی که معرفی شده بودند، یا از داخل ایران در دسترس نبودند و من حوصله فیلترشکن‌بازی نداشتم و یا اگر در دسترس بودند، نتایج دقیقی ارائه نمی‌کردند. مثلا سایتی بود که فایل مقاله را دریافت و خلاصه آن را تولید می‌کرد ولی به هیچ وجه دقیق نبود.

✅ استفاده از حضرت مستطاب جناب گوگل خان اعظم‌! جستجوی بهینه و دقیق در گوگل شگردهایی دارد که یحتمل مستحضر هستید. با توجه به کثرت منابع بهتر است به جای استفاده از تک‌کلمات، موضوع مقاله به صورت مشخص و کوتاه جستجو شود. مثلا برای موضوع مقاله‌ای که در قسمت قبل گفتم، من موارد زیر را جستجو کردم:

Buzz phenomenon in a supersonic inlet

Characteristics of buzz in supersonic inlet

اگر شما فقط بنویسید buzz، نتایج بی‌ربطی حاصل خواهد شد، چون نتایج جستجو بر اساس معنی لغوی باز یعنی وزوز خواهند بود.

✅ ابزار دانلود منابع: قبلا در کانال تلگرامم برخی از این ابزار را که من استفاده می‌کنم، معرفی کرده‌ام. علاوه بر آن‌ها دو مورد زیر هم هستند که البته برای دومی خود یا دانشگاهتان باید اشتراک داشته باشید. دانشگاه فردوسی برای دومی برای اعضا اشتراک تهیه کرده است:

https://sci-hub.se

http://gigalib.org

✅ جنس منابع یک مقاله می‌تواند متنوع باشد ولی از لحاظ اعتبار خیلی با هم فرق دارند. به نظر من به ترتیب اعتبار علمی، منابع مرسوم یک مقاله موارد زیر می تواند باشد:

🔺 مقاله مجله

🔺 کتاب

🔺 مقاله کنفرانس

🔺 رساله یا پایان‌نامه

🔺 گزارش‌های سازمانی مثل NASA Reports

هر چه سال انتشار هر یک از موارد بالا جدیدتر و ناشر/دانشگاه/کنفرانس/سازمان مربوطه معتبرتر باشد، اعتبار آن منبع بیش‌تر خواهد بود.

✅ یک راه خوب دیگر برای پیدا کردن منابع مرتبط، استفاده از فهرست مراجع منابع دیگر است. مثلا شما ابتدا در زمینه موضوع مد نظرتان چند مقاله را که کاملا مرتبط و جدید هستند، پیدا می‌کنید. سپس به کمک فهرست مراجع آن مقالات می‌توانید سایر مراجع مرتبط را پیدا و تهیه کنید.

✅ از دیگر راه‌هایی که می‌توانید به راحتی و یک‌جا مقالات مرتبط با موضوعتان را پیدا کنید، استفاده از Review Paperها است، به شرطی که در زمینه مد نظر شما مقاله مروری چاپ شده باشد. مثلا در زمینه مقاله من هنوز مقاله مروری چاپ نشده است. برای پیدا کردن مقالات مروری هم می‌توانید در کلمات کلیدی جستجو، عباراتی شبیه a review on را بیاورید.

✅ تجربه من می‌گوید اینکه فقط به نتایج حاصل از گوگل اکتفا کنید، باعث می‌شود کلی منبع خوب را از دست بدهید. بله، خیلی از منابع در جستجوی گوگل ظاهر نمی‌شوند. بنابراین لازم است در هر حوزه که کار می‌کنید، به سایت‌های تخصصی حوزه خودتان یا سازمان‌های تخصصی مرتبط هم سر بزنید. مثلا من همیشه بعد از جستجو در گوگل در سایت‌های زیر هم جستجو می‌کنم و مقالات خوبی گیر می‌آورم.

https://ntrs.nasa.gov

سایت گزارش‌های فنی ناسا. طبق تجربه توصیه می‌کنم از قسمت Advanced Search آن استفاده کنید.

https://arc.aiaa.org

سایت منابع AIAA

شما بر اساس زمینه کاری خودتان مثلا اگر مکانیک است باید به سایت ASME و اگر برق است به IEEE و به‌همین صورت بر اساس رشته خودتان به سایت تخصصی مربوطه سر بزنید.

https://reports.aerade.cranfield.ac.uk

سایتی شامل گزارش‌های قدیمی سازمان‌هایی مثل ناسا

http://www.rta.nato.int

سایت گزارش‌های علمی ناتو که البته ظاهرا از داخل کشور در دسترس نیست. گزارش‌های AGARD از این سایت شامل اطلاعات جامع و مفیدی هستند.

✅ نکته آخر اینکه در گردآوری منابع حریص باشید! یعنی از کنار هیچ منبعی بدون توجه عبور نکنید و این احتمال را بدهید که ممکن است نکته‌ای داشته باشد که بسیار برای شما مفید باشد. درست است که این حرص و ولع باعث زحمت بیش‌تر شما خواهد شد، ولی نتیجه آن هم شیرین‌تر خواهد بود.

در ستایش Zotero!

✅ برای نوشتن Introduction به سراغ زوتروی عزیز رفتم. زوترو همان کاری را می‌کند که سایر نرم‌افزارهای Citation Manager مانند EndNote و Mendeley انجام می‌دهند.

✅ داستان انتخاب زوترو از جانب من مفصل است. چندین سال قبل EndNote معرفی شد و گل کرد، ولی من هیچ وقت با آن ارتباط برقرار نکردم! EndNote را نرم‌افزاری با ایده درخشان ولی شلوغ و پلشت می‌دانستم! چندی بعد که Mendeley آمد، آن را یوزرفرندلی‌تر یافتم و مدتی با آن کار کردم ولی آن را هم بعد از مدتی رها نمودم. تا اینکه حدود یک سال قبل قرار شد من Introduction یک مقاله را بنویسم و یکی از دوستان سابق بقیه مقاله را. داخل پرانتز عرض کنم که من حدود دو ماه در ایام فراغت صرف نوشتن یک Introduction مفصل حدود ده صفحه‌ای کردم، چون قرار بود مقاله را در مجله‌ای بسیار معتبر سابمیت کنیم. من Introduction را نوشتم ولی آن دوست سابق عزیز از دسترس خارج، ناپیدا و دیگر یافت می‌نشد! این هم یکی از دلایلی است که جدیدا ترجیح می‌دهم تنهایی مقاله بنویسم، چرا که در دنیای دون و بوقلمون‌صفت فعلی، اکثر خلق الله نسبت به سخنی که از دهان مبارکشان خارج می‌شود، احساس تعهد نمی‌کنند! بگذریم.

✅ قبل از شروع آن مقاله کذایی که شرحش برفت، تصمیم گرفتم یک بار برای همیشه نرم‌افزار ارجاع‌دهی مناسبی پیدا و زآن بعد از آن استفاده کنم. خوبی استفاده از این نرم‌افزارها این است که بعد از مدتی شما یک گنجینه غنی از منابع مرتبط با حوزه کاریتان تشکیل می‌دهید و با یک بار خواندن یک منبع و هایلایت کردن و یادداشت‌برداری آن، برای موارد دیگر لازم نیست آن منبع را دوباره مطالعه کنید. خلاصه که مزایایش بی‌شمار است و هر چه زودتر سمت آن بروید، به نفعتان است. این بود که حدود یک هفته صرف همین موضوع کردم و چند نرم‌افزار مختلف از جمله Mendeley، Citavi و زوترو را نصب و استفاده کردم و در نهایت زوترو را برگزیدم.

✅ دلایل اصلی انتخاب زوترو:

🔹 رایگان و متن‌باز بودن

🔹 ظاهری ساده و در عین حال کارا

🔹 امکانات pdfخوانی کافی و مناسب از جمله هایلایت کردن و یادداشت‌گذاری

🔹 امکان استفاده از Tag جهت یافتن سریع یک دسته مقاله

🔹 قابلیت جستجوی داخلی مناسب

🔹 امکان ذخیره‌سازی آنلاین و سینک‌شدن سریع با حساب شخص و بنابراین قابلیت استفاده در سایر رایانه‌ها

✅ تنها اشکال زوترو این است که فضای ذخیره‌سازی ابری که برای هر نفر در نظر می گیرد 300 MB است که خب کم است. ولی راه حل گریز از نیاز به فضای ابری زیاد در نرم‌افزار تعبیه شده است. کافی است شما فایل منابع مد نظرتان را به جای ذخیره در فضای ابری، در یک پوشه مشخص در رایانه قرار دهید و در قسمت تنظیمات پیشرفته نرم‌افزار پوشه را به عنوان مسیر نسبی منابع مشخص کنید. در این صورت وقتی شما می‌خواهید از منابعتان در یک رایانه دیگر استفاده کنید، کافی است آن پوشه را در رایانه جدید کپی و در تنظیمات زوترو مسیر آن پوشه را وارد کنید.

✅ از دیگر قسمت‌های کاربردی زوترو قسمت My Publications است که می‌توانید تمام مقالات خودتان را به آن قسمت منتقل کنید و هی مقاله بدهید و هی به حضرت خودتان ببالید که مرزهای دانش را گسترش دادید! با این کار ارجاع به مقالات خودتان راحت می‌شود که البته باید مراقب افزایش خوداستنادیتان هم باشید!

✅ ممکن است با وجود همه مهملاتی که در بالا به عرضتان رساندم شما بخواهید از نرم‌افزار Citation Manager دیگری استفاده کنید. این لینک مقایسه تقریبا کاملی بین Zotero, Mendeley, EndNote دارد.

✅ روش من برای جمع‌آوری و مطالعه منابع، درست کردن دو پوشه به نام Misc (مخفف Miscellaneous) و Imp (مخفف Important) در رایانه و معادل آن در زوترو است. به این صورت که ابتدا به کمک روش‌ها و سایت‌هایی که در قسمت قبلی گفتم، هر منبع باربط و بی‌ربطی را حریصانه جمع می‌کنم و در پوشه Misc قرار می‌دهم. سپس یکی‌یکی منابع این پوشه را به کمک PDF Reader زوترو باز و قسمت‌های مهم آن را مطالعه می‌کنم. در صورتی که تشخیص دهم به این منبع باید در Introduction مقاله ارجاع داده شود، آن را به پوشه Imp منتقل می‌کنم. حین خواندن هر منبع Tagهای آن را هم وارد می‌کنم. همچنین در صورت نیاز روی PDF یا به‌صورت جداگانه برای هر منبع یادداشت‌گذاری مناسبی انجام می‌دهم تا در صورتی که بعدا به آن مقاله مراجعه کنم، نیاز نباشد دوباره از اول همه مقاله را مطالعه کنم.

✅ جوان‌تر که بودم، کله‌شق‌تر بودم و تمام مقالات پوشه Imp را که ممکن بود ۳۰ مقاله و بعضا بیش‌تر باشد، کامل مطالعه می‌کردم! برای مقاله فعلی تنها چکیده و نتیجه‌گیری منبع را کامل و دقیق مطالعه و سپس شکل‌ها، جداول و سایر قسمت‌هایی را که احساس کردم مهم هستند، گذرا بررسی کردم. به نظرم مطالعه کامل یک منبع تنها برای نوشتن مقاله مروری ضروری است.

Introduction

✅ قسمت‌های یک مقاله معمولا به صورت و ترتیب زیر هستند:

🔺 عنوان

🔺 اسامی نویسندگان

🔺 مشخصات سازمانی نویسندگان (و اطلاعات تماس آن‌ها که معمولا در پاورقی صفحه اول می‌آید. نویسنده مسئول باید مشخص شود. تعداد و ترتیب نویسندگان در ایران مهم است و قواعدی دارد که از حوصله این بحث خارج است!)

🔺 چکیده

🔺 کلمات کلیدی

🔺 فهرست علائم (در برخی از مجلات انتهای مقاله می‌آید)

🔺 Introduction

🔺 بیان روش تحقیق

🔺 نتایج و بحث روی آن‌ها

🔺 نتیجه‌گیری

🔺 Acknowledgement

🔺 فهرست مراجع

🔺 ضمایم

🔺 بیوگرافی نویسنده‌ها! (بله، برخی از مجلات بعضا این را هم می‌خواهند)

✅ نوشتن یک مقاله معمولا با نوشتن Introduction شروع می‌شود نه نوشتن عنوان و چکیده. اتفاقا توصیه می‌شود که عنوان، چکیده و فهرست علائم آخرین قسمت‌هایی باشند که به رشته تحریر در می‌آیند.

✅ در چکیده باید موارد زیر به ترتیب ذکر شوند:

🔺 معرفی موضوع کلی مقاله و بررسی اهمیت آن. مثلا برای مقاله‌ای که موضوعش را در قسمت‌های قبلی گفته‌ام (بررسی مشخصات پدیده باز در یک ورودی هوای فراصوتی)، ابتدا باید در مورد نقش ورودی هوا در یک موتور هواتنفسی و تاثیر عملکرد ورودی بر عملکرد کلی موتور سخن برانید، در حد یک پاراگراف.

🔺 بیان موضوع اصلی مقاله و اهمیت آن. برای مقاله من یعنی صحبت کردن درباره پدیده باز، اهمیت آن و مخاطرات کنترل نکردن آن.

🔺 معرفی روش‌ها، معیارها و در کل تئوری‌های مربوط به موضوع اصلی مقاله. در مثال من یعنی معرفی مختصر معیارهای باز (فری و دایلی)، اصطلاحات باز کوچک و باز بزرگ و روش‌های پیش‌گیری از باز.

🔺 بیان تاریخچه موضوع اصلی مقاله. برای این قسمت دو روش وجود دارد. در روش اول که نشان‌دهنده مبتدی بودن نویسنده است (بسیاری از مقالات اولیه من به همین صورت بوده‌اند!)، نویسنده فقط می‌گوید فلانی و همکاران بهمان کار را انجام دادند، فلانی دوم و همکارانش بهمان کار دوم را انجام دادند و به همین ترتیب تا آخر. در این روش هیچ ارتباط معنایی درخوری بین منابعی که به آن‌ها ارجاع داده می‌شود، دیده نمی‌شود و صرفا به یک سری منبع اشاره می‌شود. نهایت هنری که در این حالت می‌شود به خرج داد این است که اشاره به منابع با ترتیب زمانی باشد، یا بعد از اشاره به اینکه فلانی بهمان کار را انجام داد، مختصرا در مورد نتایج کارشان هم نظر داد. این روش اگر چه راحت است، ولی به احتمال زیاد باعث سر رفتن حوصله خواننده و از جمله داور مقاله خواهد شد.

در روش دوم بیان تاریخچه، شما ابتدا مقالات مرتبط را مطالعه و دسته‌بندی می‌کنید. برای دسته‌بندی می‌توان از اکسل یا Zotero (که شرحش در قسمت قبل برفت) استفاده کرد. این دسته‌بندی می‌تواند از جنبه‌های مختلفی چون ابزار مطالعه، هندسه و جریان مورد بررسی و یا نتایج باشد. در حقیقت این دسته‌بندی به شما قدرت تجزیه و تحلیل کارهای قبلی را می‌دهد. بیان نتایج این تجزیه و تحلیل همان تاریخچه به روش دوم می‌شود. در حقیقت شما به جای اینکه صرفا راوی کارهای گذشته باشید، تاریخچه موضوع اصلی مقاله را به‌صورت دقیق و حرفه‌ای بیان می‌کنید و در خلال آن به کارهای قبلی ارجاع می‌دهید. این روش اگرچه سخت و زمان‌بر است، ولی نشان‌دهنده تسلط کافی شما به موضوع مورد بررسی است.

🔺 قسمت بعدی که قسمت انتهایی Introduction است، بیان نوآوری مقاله حاضر و مشخصات اصلی آن است. این قسمت نه تنها مهم‌ترین قسمت Introduction که مهم‌ترین قسمت مقاله است. در حقیقت در این قسمت است که شما با تکیه بر بررسی تاریخچه در قسمت قبل، داوران را مجاب می‌کنید که موضوع و هدف شما ارزش بررسی دارد. همچنین در این قسمت باید مشخصات کلی تحقیقی را که انجام داده‌اید، ذکر کنید، مثلا مشخصات هندسه، مشخصات کلی روش و ابزار مورد استفاده و حالات مختلف مورد مطالعه.

✅ نکته فرعی ۱: حتما چند مقاله جدید در فهرست منابعتان باشد.

✅ نکته فرعی ۲: اگر مجله‌ای که می‌خواهید مقاله را در آن سابمیت کنید، مشخص شده است، حتما به چند مقاله از آن مجله ارجاع دهید. این مورد احتمال پذیرش مقاله شما را بالا می‌برد و حتی برخی از مجلات قبل از شروع فرآیند داوری زل می‌زنند به چهره مبارک شما و می‌گویند به چند مقاله ما ارجاع بده تا فرآیند داوری شروع شود!

✅ نکته فرعی ۳: نه Introduction کوتاه جالب است و نه Introduction خیلی طولانی. مهم این است که مطالبتان پرمحتوا و پخته باشند. در مورد تعداد منابع مورداشاره در Introduction هم معیار خاصی وجود ندارد و وابسته به موضوع مقاله است، ولی به نظر من تعداد منبع زیر ۱۵ ضایع است! بین ۱۵ تا ۳۰ منبع، معمولی و بالاتر از ۳۰ منبع هم زیبا است.

✅ نکته فرعی ۴: اگرچه در قسمت‌های قبلی گفتم که برای پیدا کردن منابع، هوش مصنوعی به کارم نیامد، ولی هنگام نوشتن Introduction و سایر قسمت‌های مقاله برای چک کردن متن‌هایی که می‌نوشتم، بعد از هر پاراگراف به کمک دستور Rephrase از هوش مصنوعی Copilot در مرورگر Microsoft Edge متن پاراگراف را حرفه‌ای‌تر و سلیس‌تر می‌کردم. نتایج این ابزار بسیار درخشان بود.

شکل‌های مقاله

✅ در این قسمت می‌خواهم در مورد تهیه شکل‌های مقاله صحبت کنم. البته که این صحبت‌ها در مورد شکل‌های پایان‌نامه هم صادق است (اگر قصد دارید پایان‌نامه آبرومندانه‌ای تهیه کنید).

✅ ابتدا چند گزاره را بیان می‌کنم که هنگام تهیه یک شکل همواره باید در ذهن داشته باشید:

✅ گزاره اول: «هر شکل باید آن‌قدر پرمحتوا باشد که مانند یک اثر هنری، خواننده مدت‌ها به آن زل بزند و از آن اطلاعات و نکات تازه استخراج کند».

✅ گزاره دوم: «شکل‌های مقاله مانند ویترین آن مقاله هستند. اگر باکیفیت و پرمحتوا باشند، نظر خواننده را جذب خواهند کرد».

✅ بنابراین هرچقدر برای تهیه شکل‌های مقاله وقت بیش‌تری صرف کنید، نه‌تنها کیفیت و شانس دیده شدن و خواندن آن را افزایش می‌دهید، بلکه احتمال پذیرش آن را هم بالاتر می‌برید. به‌شخصه برای خودم اتفاق افتاده که برای تهیه یک شکل روزها وقت صرف کردم. به‌عنوان مثال من قبلاً با یکی از دانشجویان ارشدم مقاله‌ای را چاپ کرده بودم که در آن دانشجو برای بیان اسامی و محل حس‌گرهای روی مدل در آزمون‌های تونل باید از ۳ شکل و ۲ جدول استفاده کرده بود. برای یک مقاله جدید که بهانه نوشتن این سری یادداشت‌ها هم بوده است، من تصمیم گرفتم همه آن جدول‌ها و شکل‌ها را تنها در یک شکل بیاورم. برای اینکه شکل موردنظر کیفیت مطلوبی داشته باشد، چندین نرم‌افزار مختلف را دانلود و بررسی کردم تا نهایتاً توانستم نرم‌افزار مناسب را پیدا و شکل را تهیه کنم. نرم‌افزارها و نکاتی که برای تهیه شکل‌ها استفاده می‌کنم را در ادامه بیان خواهم کرد. نتیجه این شکل شده است که حدود ۴ مگابایت با فرمت TIFF و حدود ۸ مگابایت با فرمت JPG حجم دارد.

✅ به‌عنوان مثالی دیگر این شکل (توزیع فشار داخل یک ورودی هوای فراصوتی در سه حالت مختلف) را نگاه کنید که برای تهیه و گنجاندن نکات فیزیکی در آن وقت زیادی صرف کردم.

✅ تا اینجا درباره اهمیت تهیه شکل‌های پرمحتوا و باکیفیت صحبت شد. عصای دست شما در تهیه این شکل‌ها داشتن نرم‌افزار مناسب است. این نرم‌افزارها را می‌توان به دو دسته نرم‌افزارهای رسم و تهیه اولیه شکل‌ها و نرم‌افزارهای ویرایش تصاویر تقسیم کرد. در دسته اول می‌توان از Excel، Matlab، Tecplot و OriginPro استفاده کرد که توصیه من Tecplot و OriginPro است. نرم‌افزار OriginPro که قبلاً در کانال تلگرامم درباره آن صحبت شده است، امکانات بسیاری دارد و به کمک آن هر شکلی بخواهید احتمالاً بتوانید تولید کنید. تنها اشکالش این است که یادگیری و کار کردن با آن مقداری مشکل است. نرم‌افزار Tecplot باوجود داشتن امکانات کمتر از OriginPro ولی برای اکثر موارد می‌تواند کار شما را راه بیندازد و شکل‌های باکیفیتی تولید کند.

✅ برای دسته دوم نرم‌افزارها یعنی نرم‌افزارهای ویرایش تصاویر بهترین و حرفه‌ای‌ترین گزینه قطعاً فتوشاپ است. ولی اگر مثل من هیچ‌وقت نتوانسته‌اید با فتوشاپ ارتباط عاطفی خاصی برقرار کنید! می‌توانید از سایر نرم‌افزارها استفاده کنید. یکی از نرم‌افزارهای کار راه‌انداز در این زمینه که در مورد آن هم قبلاً در کانال تلگرامم صحبت شده است، Paint.net است. اگر می‌خواهید به نمودار یا شکلی که دارید به کمک خطوط و فلش‌های مختلف توضیحاتی اضافه کنید، Visio از مجموعه Office و نرم‌افزار draw.io پیشنهاد‌های مناسبی هستند. ولی در این زمینه پیشنهاد من Inkscape است که نرم‌افزاری فوق‌العاده بر پایه گرافیک برداری و از همه مهم‌تر اینکه رایگان است.

✅ استفاده از PowerPoint و سپس اسکرین‌شات گرفتن از آن برای تهیه شکل‌های مقاله یا پایان‌نامه مبتدیانه و نتیجه کار بسیار بی‌کیفیت است. بر حذر باشید از این عمل شنیع!

✅ بنابراین بسته نرم‌افزاری پیشنهادی من برای تهیه شکل‌های مقاله نرم‌افزارهای OriginPro و Tecplot برای تهیه ورژن اولیه شکل‌ها و نرم‌افزارهای Paint.net و Inkscape برای ویرایش و افزودن توضیح به شکل‌ها است.

✅ چند نکته کاربردی برای تهیه شکل‌های مقاله:

🔺 اگر برای نوشتن متن مقاله از نرم‌افزار Word استفاده می‌کنید، بدانید و آگاه باشید که این نرم‌افزار به‌صورت پیش‌فرض کیفیت تصاویر را کم و اصطلاحاً آن‌ها را Compress می‌کند تا حجم فایل Word کم شود. برای جلوگیری از این عمل مذبوحانه باید در نرم‌افزار Word در مسیر زیر تیک گزینه Do not compress images in file را بگذرید:

File—Options—Advanced—Image Size and Quality

🔺 یک روش که من برای تولید شکل با کیفیت بالا استفاده می‌کنم این است که ابتدا نمودار اولیه را در Tecplot تهیه می‌کنم. سپس به کمک File—Export با فرمت TIFF از آن خروجی می‌گیرم، به این نحو که در پنجره Export گزینه Enter width را انتخاب و برای آن یک مقدار بزرگ مثلاً 7000 وارد می‌کنم. فایل حاصل به کمک این روش حجم بسیار زیادی خواهد داشت. برای کمتر کردن حجم آن و درعین‌حال بالا نگه‌داشتن کیفیت آن، این فایل را در نرم‌افزار net تنها یک بار باز و دوباره روی خودش آن را ذخیره می‌کنم. نتیجه کار فوق‌العاده است. یک تصویر باکیفیت بالا و حجم مناسب.

🔺 خود Tecplot و OriginPro امکانات کاملی برای اضافه کردن توضیح به شکل‌های اولیه دارند. استفاده از این امکانات بر استفاده از نرم‌افزارهای ثانویه ارجحیت دارد.

چند نکته دیگر

🔺 بعد از اتمام نگارش مقاله حتما یک بار دیگر کل مقاله را بخوانید. بهتر است این کار بعد از یک مدت فاصله گرفتن از موضوع باشد تا بتوانید با دیدگاه داوری و ارزیابی، مقاله را مطالعه کنید. همچنین می‌توانید از یک نفر که جزء نویسندگان مقاله نیست، درخواست یک بار خواندن مقاله را داشته باشید.

🔺 برای نوشتن روابط استفاده از Math Type بسیار بهتر، شکیل‌تر و کم‌دردسرتر از Equation Editor خود Word است.

🔺 برای درج سیمبل‌ها استفاده از قسمت سیمبل نرم‌افزار Word بر استفاده از فرمول ارجحیت بسیار دارد.

چنان‌چه دیدگاهی توهین‌آمیز باشد و متوجه اشخاص مدیر، نویسندگان و سایر کاربران باشد، تایید نخواهد شد.
چنان‌چه دیدگاه شما جنبه تبلیغاتی داشته باشد، تایید نخواهد شد.
چنان‌چه از لینک سایر وب‌سایت‌ها و یا وب‌سایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید، تایید نخواهد شد.
چنان‌چه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید، تایید نخواهد شد.
چنان‌چه دیدگاهی بی‌ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود، تایید نخواهد شد.